X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

تمام امور و حوادث در تحت نظر و تدبیر فرشتگان است به امر خداوند

تمام امور و حوادث در تحت نظر و تدبیر فرشتگان است به امر خداوند

حضرت استاد آیة الله علاّمه طباطبائی قدَّس اللهُ سرَّه الشّریف در تفسیر این کریمه مبارکه، در ذیل آن به عنوان: کَلامٌ فی الْمَلآئکَةِ بیانی دارند که ما آن را در اینجا میآوریم:

)) ذکر فرشتگان در قرآن کریم مکرّراً آمده است، ولیکن فقط دوتای از آنها را با نام جِبْرِیل و مِیکَال، و بقیّه را با عنوان وصف ذکر نموده است؛ مثل: مَلَکُ الْمَوْت و الْکِرَامِ الْکَاتِبین و السَّفَرَةُ الْکِرَامُ الْبَرَرَة و الرَّقِیب و الْعَتِید و غیر ذلک.

و آنچه از گفتار خداوند در کتابش، و از احادیث شایعه مسلّمه درباره صفات و اعمالشان بدست میآید آنست که اوّلاً: ملائکه موجودات گرامی و گرانقدری هستند که واسطه بین خدا و این عالم شهادت میباشند.

هیچ حادثه‌ای از حوادث و هیچ واقعهای از وقایع نیست، چه کوچک و


چه بزرگ، مگر آنکه ملائکه در آن دخالت دارند، و بر آن واقعه بحسب یک جهت و یا جهات متعدّدی که باشد، مَلکی و یا ملائکه‌ای گماشته شده‌اند و آن ملائکه وظیفهای و شأنی ندارند مگر اجراء امر الهی را در مجرای آن و اثبات و تقریر آن را در مستقرّ آن، همانطور که فرموده است:

لَا یَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُم بِأَمْرِهِ ے یَعْمَلُونَ.

«از گفتار خدا پیشی نمیگیرند؛ و آنها به امر خدا عمل مینمایند.»

و ثانیاً: فرشتگان در آنچه خداوند به آنان امر نموده است خدا را معصیت نمیکنند. پس آنان دارای نفسانیّت مستقلّی که دارای اراده و اختیار مستقلّ باشند و چیزی را بخواهند که خدا نخواسته است، نمیباشند.

بنابراین، ملائکه دارای استقلال در عمل نیستند. و در امری که خداوند به ایشان واگذار نموده است هیچگونه تغییر و تصرّفی، چه به تحریف و جابجاکردن و چه به زیادی و چه به کمی و نقصان، نمینمایند.

خدا میگوید: لَا یَعْصُونَ اللَهَ مَآ أَمَرَهُمْ وَ یَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ. 

«ملائکه در آنچه را که خداوند به آنها فرمان داده است مخالفت نمینمایند؛ و بدانچه امر شده‌اند رفتار میکنند.»

و ثالثاً: ملائکه با آنکه از جهت کثرت بسیارند ولی از جهت مرتبت و بلندی و پستی دارای مراتب متفاوتی میباشند؛ بعضی بر بالای بعضی و برخی پائین برخی، بعضی فرمانده و مطاع و بعضی فرمانبر و مطیع هستند. فرمانده آنها به امر خدا امر میکند و آن امر را به مأمور میرساند و فرمانبر نیز مأمور به امر خدا و مطیع اوست؛ در ایشان ابداً شائبه أنانیّت و نفسانیّت نیست.


چنانکه میگوید: وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ. 

«و هیچکدام از ما نیستند مگر آنکه برای او مقام و منزلت معلوم و مشخّص است.»

و نیز میگوید: مُطَاعٍ ثَمَّ أَمِینٍ. 

«آن رسول بزرگوار و گرامی که از ناحیه خدا مأمور به آوردن قرآن است به نزد حضرت رسول الله، در آن مقام و مرتبت ارجمند، مطاع و فرمانده است؛ و در آنجا امین است.»

و نیز میگوید: قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّکُمْ قَالُوا الْحَقَّ

«میگویند: پروردگارتان چه گفت؟! میگویند: حقّ!»

و رابعاً: ملائکه هیچگاه در انجام مأموریّت خود مغلوب نمیشوند و شکست نمیخورند، زیرا به امر و اراده خدا عمل میکنند. وَ مَا کَانَ اللَهُ لِیُعْجِزَهُو مِن شَیْءٍ فِی السَّمَـوَ'تِ وَ لَا فِی الارْضِ. 

«و قدرت و توان خدا اینطور است که هیچ چیز، چه در آسمانها و چه در زمین نمیتواند او را مغلوب نماید.»

و نیز میگوید: وَ اللَهُ غَالِبٌ عَلَی أَمْرِهِ

«و خداوند بر امرش غالب است.»

و نیز میگوید: إِنَّ اللَهَ بَـٰـلِغُ أَمْرِهِ

«تحقیقاً خداوند به امرش میرسد.»

و از این بیان روشن شد که: ملائکه موجوداتی هستند که در وجودشان از



مادّه و جسمیّت منزّه میباشند. چون مادّه در معرض زوال و فساد و تغیّر است و از خواصّ و آثارش استکمال تدریجی است که با آن به سوی غایت مطلوب خود متوجّه است. و چه بسا با آفات و موانعی مصادف میشود که آن را از وصول به 


غایت محروم میکند و پیش از وصول به آن باطل و معدوم میگردد.


و از اینجا معلوم میشود که: آنچه در روایات از بیان صُوَر و أشکال ملائکه و هیئتهای جسمانیّۀ آنها بیان شده است، بیان تمثّل و ظهوراتشان است برای انبیاء و ائمّه علیهم السّلام که برای ما توصیف نموده‌اند، نه بیان تشکّل و به صورت در آمدن آنها در چیزی.

فرق است میان آنکه بگوئیم: فرشته متمثّل میشود به صورتی، و میان آنکه بگوئیم: متشکّل میشود به آنصورت.

تمثّل فرشته به صورت انسان، ظهور اوست به صورت انسان نسبت به کسی که وی را بدینصورت مشاهده میکند. فرشته در ظرف مشاهده و ادراک به صورت و شکل انسان است، امّا در حاقّ حقیقت خود و در خارج از ظرف ادراک، مَلَکی است که دارای صورت ملکوتی است.

بخلاف تشکّل و تصوّر، زیرا اگر فرشته‌ای به شکل انسان متشکّل گردد و به صورت وی متصوّر شود، انسان میشود، بدون فرقی در میان ظرف ادراک و یا خارج از آن. در این فرض فرشته انسان است، هم در عالم خارج و هم در عالم ذهن. و در معنای تمثّل، گفتاری را در تفسیر سوره مریم آوردیم.

خداوند در قصّه مسیح و مریم، معنای تمثّل فرشته را بصورت انسان تصدیق میکند که:

فَأَرْسَلْنَآ إِلَیْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِیًّا. 

«در آن حال ما روح خود را به سوی مریم فرستادیم، و برای او بصورت بشری متمثّل شد.»

و امّا آنچه در گفتارها شایع است که:

إنَّ الْمَلَکَ جِسْمٌ لَطیفٌ یَتَشَکَّلُ بِأشْکالٍ مُخْتَلِفَةٍ إلاّ الْکَلْبَ وَالْخِنْزیرَ؛ وَ الْجنَّ جِسْمٌ لَطیفٌ یَتَشَکَّلُ بِأشْکالٍ مُخْتَلِفَةٍ حَتَّی الْکَلْبِ وَالْخِنْزیر. «فرشته جسم لطیفی است که به هر شکل در میآید مگر به شکل سگ و خوک؛ و جنّ جسم لطیفی است که به هر شکل در میآید حتّی به شکل سگ و خوک.»

نه دلیل عقلی دارد و نه نقلی از کتاب و یا سنّت معتبر. واجماعی را که بعضی بر این مدّعی ادّعا کرده‌اند، علاوه بر آنکه مردود است، دلیلی بر امثال آن در این مسائل اعتقادیّه نداریم. ((


امور اقتصادی | تدبیر اقتصاد
سرگرمی | پزشکی
آفاق | بیست تولز
کد نمایشگر رتبه سایت در گوگل